Archive for 1588

Yr Esgob William Morgan

Mawrth 1588

Roeddwn i yn parhau i fod eisiau ymweld ag Armada’r Sbaenwyr, ond rwy’n meddwl fod Tesni wedi bod yn symud y deialau gan nad oedd hi’n credu fod hynny’n ddiogel. Rydyn ni’n mynd yn ôl i’r flwyddyn honno, oddeutu 1588, ond yn glanio mewn lle llawer distawach! Llanelwy i fod yn fanwl gywir. Rydyn ni’n gwybod mai dyma’r flwyddyn y gwnaeth yr Esgob William Morgan gyfieithu’r Beibl i’r Gymraeg ac roedden ni’n awyddus i gwrdd â’r Cymro hanesyddol hwn!

Rydyn ni’n canfod ein hunain y tu allan i lyfrgell ac mae Seren y gath yn gwibio allan o’r peiriant teithio drwy amser yn sydyn! Mae’n rhaid ei bod hi wedi sleifio i mewn eto! Mae hi’n gath ddrygionus! I ffwrdd â hi drwy ddrws cilagored! Rydyn ni’n ei dilyn hi i weld pen ei chynffon yn diflannu rownd y gornel ar ben y grisiau, a does dim dewis heblaw ei dilyn hi! Rydyn ni’n gallu clywed rhywun yn siarad dan ei wynt y tu ôl i’r drws, ac yn gweld dyn yn brysur yn gweithio ar rai papurau. Yn sydyn mae Seren yn neidio ar gefn ei gadair ac mae’n cael braw!

(more…)

Geiriadur Groeg/Cymraeg Newydd

Mawrth 28 1588

Roeddwn i’n cael prynhawn rhwystredig iawn yn fy llyfrgell, ac yn dioddef o atalfa difrifol. Roeddwn i’n meddwl bod fy sgiliau Groeg yn ddigonol, ond yn anffodus mae nifer o eiriau yn peri problem i mi. Wrth i mi edrych o gwmpas am ysbrydoliaeth rwy’n sylweddoli faint o lanast sydd yn fy stydi, gyda darnau o bapur ymhobman! Rwy’n dechrau meddwl a yw’n amser i mi dacluso cyn i’r ddynes cadw tŷ ddod yn ei hôl pan ddeuais i’n ymwybodol o sŵn canu grwndi yn fy nghlust a chefais fy synnu o weld cath ddu a gwyn yn eistedd ar gefn fy nghadair.Ysgrifennu!

Yna rydw i’n clywed symud yn y coridor a chwerthin ac mae dau ben yn ymddangos rownd y drws. Er syndod i mi bachgen a merch ifanc oedd yno, yn gwisgo dillad anarferol iawn. Fe wnes i feddwl a ddyliwn i fod yn flin, ond roeddwn i’n eithaf balch o gael rhywbeth i dynnu fy sylw gan nad oedd y prynhawn yn mynd yn dda o gwbl.

Gofynnais iddynt beth oeddynt yn ei wneud yn fy nghartref a fe ddywedson nhw eu bod wedi cyrraedd o gyfnod arall. Fe wnaethon nhw esbonio sut roedd eu taid wedi dyfeisio’r teclyn yma a allai fynd â nhw i unrhyw flwyddyn roedden nhw’n dymuno mynd iddi! Ac fe ddaethon nhw i’m gweld i!

Dywedodd y ferch ifanc Tesni, er ei bod yn flwyddyn yr Armada Sbaenaidd, roedden nhw eisiau cyrraedd rhywle mwy diogel. Doedd ei ffrind ifanc Cai ddim yn edrych yn hapus iawn, ond esboniodd Tesni eu bod wedi bod yn astudio fy ngwaith i ar y Beibl yn eu gwersi hanes! Dychmygwch, pobl yn parhau i wybod amdana’ i yn y dyfodol! Roedd hwn yn gyfarfyddiad rhyfeddol, a phrin y galla’ i gredu’r peth.

Dywedasant eu bod yn llwglyd a bod arnynt angen arian i brynu bwyd a llety gan fod y peiriant teithio angen rhagor o danwydd ac y byddai’n rhaid iddynt aros tan y bore i ddelio efo’r broblem. Fe wnaethon nhw ofyn i mi a oedd arna i angen unrhyw beth, ac yn sydyn fe gofiais i am fy anawsterau gyda’r geiriau Groeg! Esboniais fy mod wedi dod ar draws rhwystr yn fy ngwaith cyfieithu, ac y byddai geiriadur yn gwneud fy ngwaith yn llawer haws a chyflymach. A fyddai yna’r fath beth â geiriadau Groeg – Cymraeg yn y dyfodol? Roedden nhw’n credu bod. Fe gytunais i i roi ychydig o arian iddyn nhw i gynorthwyo i dalu am eu anghenion heddiw, a rhagor yn ddiweddarach petaen nhw’n dychwelyd gyda geiriadur. Roedden nhw’n ymddangos yn eithaf hyderus y byddent yn gallu gwneud hynny.

Geiriadur Groeg – Cymraeg Erbyn yr wythnos ganlynol roeddwn i wedi rhoi’r gorau i obeithio y byddwn yn gweld yr ymwelwyr dieithr eto pan glywais i chwerthin cyfarwydd a dyna lle roedden nhw yn dal geiriadur. Roeddwn i mor hapus ac yn llawn rhyddhad y byddwn i’n gallu parhau gyda fy ngwaith!