Yr Hen Hosanau Gleision

Mehefin 1646

Er mwyn bodloni fy awydd i ymweld â rhywle mwy brawychus rydyn ni’n penderfynu ymweld â’r Cyrnol Salesbury, sy’n cynnal gwarchae ar Gastell Dinbych! Roedd Tesni yn poeni braidd fod hyn yn beth peryglus i’w wneud, ond fe wnes i lwyddo i’w argyhoeddi y gallem ni ddianc ar unrhyw adeg yn ein peiriant teithio drwy amser! Fe wnaethon ni lanio yn cowrt, ac am sŵn! Roedd y castell wrthi’n cael ei tharo gan ganonau o’r tu allan. Doeddwn i ddim mor sicr fod hwn yn benderfyniad call! Fe wnaethon ni gerdded i fyny grisiau yn ofalus ac unwaith eto cawsom ei bachu yn ddiseremoni gan filwyr a’n llusgo i’r dwnsiwn i gael ein holi! Dwi’n meddwl eu bod nhw’n amau mai ysbiwyr oeddem ni! Rydyn ni’n dweud ein stori, ac rwy’n meddwl eu bod mor flinedig yn sgîl yr ymosodiad gan y Cromweliaid fel nad ydyn nhw yn ein holi yn ormodol, ac rydyn ni’n addo cael canon arall iddyn nhw. Dydw i ddim yn meddwl eu bod yn ein credu yn llwyr, ond does ganddyn nhw ddim i’w golli o’n rhyddhau! Rydyn ni’n dianc ac yn neidio yn ôl i’r peiriant teithio drwy amser. Dydw i ddim mor awyddus i gael rhagor o anturiaethau fel yna ar frys! Fodd bynnag, rydyn ni’n teimlo fod dyletswydd arnom i ddychwelyd i gadw ein hochr ni o’r fargen.

Rydyn ni’n penderfynu mynd ar daith i Amgueddfa Cromwell yng Nghaergrawnt (lle’r es i ar fy ngwyliau gyda Dad yr haf diwethaf) ac rydyn ni’n gosod y deial i lanio ynghanol y nos ac rydyn ni’n dod o hyd i’r union beth rydyn ni’n chwilio amdano. Rydyn ni’n diflannu gyda’r canon wedi’i glymu wrth ein peiriant cyn i chi allu ynganu’r geiriau ‘Larwm lladron’!

Rydyn ni’n troi’r deial eto ac yn glanio yn ôl yno y diwrnod canlynol. Rydyn ni’n codi’r canon i fyny ac rydyn ni’n gweld y Cyrnol Salesbury – yr hen Sanau Gleision ei hun – am y tro cyntaf yn rhoi gorchmynion yn y twr arall!

Old Blue Stocking / yr Hen Hosanau Gleision

Rydyn ni’n diflannu ar fyrder gan ein bod yn sylweddoli fod hwn yn lle peryglus iawn i fod ynddo, ac rydw i’n ysu am gyfforddusrwydd Sir Ddinbych yn 2007! O’r llyfrau hanes gwelwn ei fod wedi dal ei afael ar y castell am fis arall ar ôl y dyddiad y gwnaethon ni fynd â’r canon iddo! Fe wnaethon ni sylwi ar adroddiadau newyddion am leidr cryf iawn a oedd wedi mynd â chanon canoloesol o amgueddfa yng Nghaergrawnt hefyd… o diar!