Non Thomas. golchwraig, yn Nantclwyd

Gorffenhaf 1450

Gan ein bod ni’n adnabod Rhuthun yn dda iawn rydyn ni’n penderfynu ymweld â’r ardal oddeutu 1475. Rydw i weld gweld llun o Nantclwyd y Dre yn y papur newydd gyda’r erthygl yn dweud fod yr adeilad yn cael ei adfer i’w gyflwr canoloesol ysblennydd gyda chymorth grant Ewropeaidd, felly rydyn ni’n penderfynu gweld sut le oedd yno mewn gwirionedd yn y canoloesoedd. Rydyn ni’n glanio mewn cae y tu ôl i’r sgwâr ac rydyn ni’n cael ein synnu pa mor swnllyd a drewllyd yw Rhuthun o’i gymharu â’r dref bresennol. Rydyn ni’n penderfynu aros ar y sgwâr am ychydig.

Mae’n ddiwrnod marchnad ac mae’r cyfan yn ymddangos fel halibalw llwyr! Yn sydyn rydyn ni’n gweld iâr yn rhedeg nerth ei thraed ar draws y farchnad … gyda merch ifanc yn rhedeg ar ei hôl. Gan fy mod i’n eithaf cyflym rydw i’n gwneud penderfyniad sydyn i redeg ar ôl yr iâr er mwyn helpu’r eneth, a chyda math o dacl rygbi a welais i yn un o gemau’r chwe gwlad rydw i’n llwyddo i’w dal, er boddhad y ferched ifanc, Nia.

Mae hi’n ddiolchgar iawn i mi. Ar ôl ychydig funudau o sgwrsio mae hi’n dweud wrthyf fi ei bod hi’n ddiwrnod golchi yn Nantclwyd ac mae ganddyn nhw broblem am fod mochyn wedi bwyta’r sebon i gyd. Yn sydyn mae’r iâr yn ei phigo ac mae hi’n rhoi sgrech ac yn rhuthro ymaith gan ddweud fod rhaid iddi fynd â’r iâr i un o’r cymdogion. Rydyn ni’n penderfynu ei dilyn hi gan ei bod hi’n gweithio yn Nantclwyd y Dre … rydyn ni’n pipian dros y wal ac yn gwylio am ychydig. Mae gweithgareddau diwrnod golchi ar eu hanterth ac mae’r iard gyfan yn brysur. Rydyn ni’n sylwi ar Nia yn siarad gyda dynes arall, ac maen nhw’n trafod y diffyg sebon i orffen y gwaith golchi. Rydyn ni’n edrych ar ein gilydd ac rydyn ni’n gwybod beth i’w wneud. Rydyn ni’n penderfynu dychwelyd i’r dyfodol i gasglu ychydig o sebon o’r storfa dan y sinc yn nhŷ Nain ac rydyn ni’n rhoi sypreis i Nia a’i chydweithwyr wrth gyflwyno’r sebon gwrydd iddyn nhw.
Washing Day

Mae Nia a’r lleill wrth eu bodd gydag ansawdd y sebon, ac rydyn ni’n rhoi help llaw am ychydig iddyn nhw i hongian y dillad ar y lein. Rydyn ni’n cael pastai gig ganddynt am ein caredigrwydd.